Türkiye’de Seçimlerin Hali Pür Melali...

03/04/2015

 

 

Seçim sath-ı mahalline girdiğimiz bugünlerde, partilerin milletvekili listeleri, aday profilleri ve listedeki sıraları, siyasi ve etnik kesimlerin partilerde ne oranda temsil edildiği, lider sultasının aday listelerine nasıl yansıdığı, hangi partinin ne oranda oy alacağı, seçim ittifaklarının oy oranlarına nasıl yansıyacağı ve seçim barajının 7 Haziran sonrası meclisin sandalye dağımına nasıl etki edeceği gibi pek çok faktör üzerine tartışıyoruz, kafa yoruyoruz. Siyasi Partiler ve Seçim Kanunu’nun demokratik çerçeveler içinde değişmediği; yüzde 10 ülke barajı garabeti giderilmediği sürece Türkiye’de gerçekçi bir temsiliyetten asla söz edemeyiz. Bu anlmada, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve AKP iktidarının yüzde 10 seçim barajının kaymağından istifade ulaştıkları oy oranını “Milli İrade” olarak yansıtması rasyonel değil. Türkiye’de AKP dahil olmak üzere, hangi partinin milletvekili listesine taban iradesi yansıyor? Vekil listelerinin üzerine lider kokusu sinmiş hangi parti kendinde tam temsiliyet gücünü bulabilir?

 

Ancak 7 Haziran Genel Seçimleri özelinde, CHP’nin ön seçime gitmesini ayırmak gerekiyor çünkü tüm partilere örnek olması gereken demokratik bir duruş sergiledi. Bu duruş sandıkta CHP oylarına nasıl yansıyacak göreceğiz ama bir şeyin altını çizmek gerekiyor; ön seçime gitmesiyle birlikte CHP, tabanından HDP’ye kayabilecek oy miktarını önemli oranda indirmiş olabilir. Net tabloyu seçim sonrası göreceğiz. 7 Haziran Genel Seçimlerinin kaderini belirleyecek iki parti şüphesiz HDP ve MHP’dir. Bu bağlamda, MHP’nin AKP’den devşireceği milliyetçi oy oranı, BBP-SP ittifakının milliyetçi/muhafazakar oyları çekme noktasında MHP ve AKP’ye yansıması, HDP’nin AKP’den devşireceği Kürt oyları ve CHP tabanından HDP’ye kayabilecek oy oranları, HDP’nin yüzde 10 barajını geçip geçemeyeceği gibi faktörler 7 Haziran sonrası meclisteki sandalye dağılımını direkt olarak belirleyecek.

 

Elbette partilerin vekil listeleri ve aday profilleri de oy oranlarını etkileyecek önemli faktörlerden biri olacak. CHP’nin adaylarının neredeyse tamamı parti üyeleri tarafından seçildiğinden, adaylar üzerindeki tartışmaların önü büyük oranda kesilmiş oldu. MHP’de sadece milliyetçi oyları almayı amaçlayan, lider inisiyatifi ile belirlenmiş bir aday listesi var. AKP adayları en çok tartışılanlar arasında çünkü listelerde mevcut Anayasa(bekleme odasına alınmış!) gereği tarafsız olması gereken Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın etkisi gayet net. HDP listelerinde en dikkat çeken unsur şüphesiz yarı yarıya olan kadın aday sayısı. Ancak, “Türkiye Partisi” iddiasında olan HDP’nin oluşturduğu listeler barajı geçirebilecek kadar kapsayacı mı, emin değilim. HDP’nin barajı geçmesi gerektiğini savunanlardanım çünkü bu durum Kürtlerin güçlü temsili ve Türkiye’nin demokratik geleceği için hayati bir önem taşıyor.

 

Seçim arifesinde pek çok araştırma şirketi sahibinin ekranlarda boy gösterdiğini görüyoruz. Anket sonuçlarında iktidar oylarının orantısız biçimde yüksek göründüğü şirket sahiplerinin söylemlerine baktığımızda, genellemeyi doğru bulmasam da pek çoğu sosyal bilimciden çok parti sözcüsü gibi konuşuyorlar. Halbuki araştırmalarında nesnel, öznel ve çıkarımsal olgular ile elde ettikleri veri ve bulguları açıklamalılar. Yani, siyasal iktidarın hedeflediklerini değil toplumbilimsel gerçekliği ortaya koymalılar. Asıl soru şudur: Sosyal bilimlerde araştırmalar siyaset kurumuna mı hizmet ediyor yoksa tarafsız olarak toplumbilimsel olguları mı ortaya koyuyor? Siyasetin amacı bellidir. Farklı odaklar kendi çıkarları ve amaçları doğrultusunda toplumun algısını yönetmeye çalışırlar. Manipülasyon için güçlü silahları da çarpıtılmış anket sonuçları oluyor. Özellikle siyasi okuryazarlığı seviyesi düşük olan kitleler bu manipülasyon ve algı yönetiminin ana hedef kitlesidir.

 

Sosyal bilimlerde inceleme alanı insan tutum ve davranışlarıdır. Gözlemlenen alan da şüphesiz sosyal hayatın tüm alanlarıdır. Peki, Türkiye’de sosyal bilimler üzerine araştırma yapan şirketlerin hedefi bu kadar masum mu ve sadece toplumbilimsel kaygılara mı dayanıyor? “Alo Fatih”lerin iktidar emriyle anket sonuçlarıyla oynadığı ve bazı araştırma şirketlerinin cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde YSK'nın yasaklamış olmasına rağmen yayınladığı anket sonuçları değerlendirildiğinde, kafaların karışık olduğu ortada. Bugün neden araştırma şirketlerinin aynı konuda, aynı sosyolojik/demografik/ekonomik özelliklere sahip bölgelerde ve aynı denek sayısıyla yaptığı kamuoyu yoklamalarının sonuçları birbirinden çok farklı oluyor? Çünkü hepsinin arasında amaç farklılığı, kuram farklılığı ve genellemelere ulaşma farklılığı var. Burada bilimsel verilerin objektif olarak ortaya konulması gerekiyor. Siyasal iktidar ve farklı güç odaklarının güdümünde olan bazı araştırma şirketlerinin amacı toplumbilimsel gerçekliği ortaya çıkarmak değil, angaje oldukları odakların direktifleri ve istekleri doğrultusunda manipülasyon yapmaktır.

 

Türkiye’de eskiden de anket sonuçlarına hep şüpheyle bakılırdı ama 17 Ararlık tapelerinden sonra bu şüphelerin doğrunun ta kendisi olduğunu görmedik mi? Medya eliyle özel şirketlere yaptırılan anketlerin nasıl değiştirildiğine şahit olmadık mı? Bugün hangimizin anket verilerine güveni var? Bazı özel araştırma şirketlerinin güç odakları ve siyasal iktidarla göbek bağı kesilmediği sürece de bu güvensizlik sürecektir. Burada bir konunun altnı tekrar çizmekte yarar görüyorum; Türkiye’de nitelikli ve isabetli kamuoyu yoklaması yapan pek çok araştırma şirketi elbette var. Tümünü aynı kefeye koyup değerlendirmek hakkaniyetli olmayacaktır.

 

Günümüzde internet üzerinden anında kamuoyu yoklaması yapan ve sonuçların anında ortaya koyulduğu mecralar da var. 21.yüzyılın hakim kitle iletişim mecrası olan sosyal medyaya da entegre olan böylesi araştırma mecralarının devrede olması, güvenilir kamuoyu yoklaması ve demokratik hayata yansımaları noktasında hayatidir. Manipülasyonun medya organizasyonları ve sosyal bilimlerdeki araştırma sonuçlarını sarmaladığı bu günlerde, demokratik sonuçlarıyla övünebileceğimiz bir genel seçim yaşamamız umuduyla...

 

 

 

Please reload

Savash Porgham
Sosyal Medyadan Takip Edin
  • YouTube Social  Icon
  • Facebook Basic Black
  • Twitter Basic Black
  • Google+ Basic Black
Please reload